Ριζικές αλλαγές στις αυτοδιοικητικές εκλογές : Εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών από την 1η Κυριακή – Το νέο σύστημα «εναλλακτικής ψήφου»
Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο εκλογής δημάρχων και περιφερειαρχών φέρνει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών, ο οποίος βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση και επανακαθορίζει το εκλογικό σύστημα στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε όλη τη χώρα και θα ολοκληρωθεί στις 4 Ιουνίου.
Οι ρυθμίσεις αφορούν και τις 13 Περιφέρειες της χώρας, μεταξύ αυτών και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, όπου οι εκλογικές ισορροπίες αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της νησιωτικότητας και της γεωγραφικής διασποράς των ενοτήτων.
Εκλογή από έναν γύρο – τέλος στον δεύτερο γύρο
Η βασική αλλαγή είναι η κατάργηση του δεύτερου γύρου των εκλογών.
Δήμαρχοι και περιφερειάρχες θα εκλέγονται πλέον σε μία και μόνο εκλογική διαδικασία, την ημέρα των αυτοδιοικητικών εκλογών, χωρίς επαναληπτική αναμέτρηση την επόμενη Κυριακή.
Ωστόσο, για να διασφαλιστεί η ανάδειξη πλειοψηφικού σχήματος, εισάγεται ένα νέο σύστημα καταμέτρησης που συνδυάζει την πρώτη επιλογή του εκλογέα με μια δεύτερη, προαιρετική ψήφο.
Η «εναλλακτική ψήφος» αλλάζει τα δεδομένα
Κάθε ψηφοφόρος θα έχει τη δυνατότητα να επιλέγει, εκτός από τον βασικό συνδυασμό, και έναν δεύτερο ως εναλλακτική προτίμηση.
Αν κανένας συνδυασμός δεν υπερβεί συγκεκριμένο εκλογικό όριο, ενεργοποιείται η διαδικασία δεύτερης καταμέτρησης, κατά την οποία λαμβάνονται υπόψη και οι εναλλακτικές ψήφοι που έχουν δοθεί σε συνδυασμούς οι οποίοι περνούν στη «δεύτερη φάση».
Με αυτόν τον τρόπο, το τελικό αποτέλεσμα διαμορφώνεται από έναν συνδυασμό πρώτης και δεύτερης επιλογής των πολιτών, χωρίς να απαιτείται νέα κάλπη.
Το όριο εκλογής και η κατανομή
Στο νέο σύστημα προβλέπεται εκλογή με βάση συγκεκριμένο ποσοτικό όριο (που έχει αναφερθεί στο προσχέδιο 42% +1) του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων.
Εφόσον ένας συνδυασμός ξεπεράσει το όριο, αναδεικνύεται άμεσα νικητής και καταλαμβάνει ενισχυμένη πλειοψηφία στο δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο.
Αν όχι, ακολουθεί η διαδικασία δεύτερης καταμέτρησης, όπου το αποτέλεσμα διαμορφώνεται με την προσμέτρηση και των εναλλακτικών ψήφων.
Σταθερός εκλογικός κύκλος
Οι εκλογές θα διεξάγονται κάθε πέντε χρόνια σε σταθερή ημερομηνία- την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου-, ενισχύοντας τον προγραμματισμό και τη διοικητική συνέχεια στους δήμους και τις περιφέρειες.
Προβλέπεται και δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας
Στο πλαίσιο των αλλαγών που εισάγει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, περιλαμβάνεται και η πρόβλεψη για συμμετοχή των πολιτών στις εκλογές μέσω ηλεκτρονικής διαδικασίας.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα, η οποία αναμένεται να εξειδικευτεί με επόμενες αποφάσεις, εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού του εκλογικού συστήματος και διευκόλυνσης των ψηφοφόρων. Ιδιαίτερα για περιοχές με έντονη κινητικότητα πληθυσμού – όπως οι νησιωτικές περιφέρειες – εκτιμάται ότι μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της συμμετοχής, περιορίζοντας την ανάγκη φυσικής παρουσίας στον τόπο εγγραφής.
Στόχος του νέου πλαισίου
Το Υπουργείο Εσωτερικών υποστηρίζει ότι οι αλλαγές στοχεύουν σε:
- απλούστευση της εκλογικής διαδικασίας,
- αποφυγή επαναληπτικών εκλογών,
- πιο άμεση ανάδειξη διοικήσεων,
- ενίσχυση της κυβερνησιμότητας σε δήμους και περιφέρειες.
Το πλήρες κείμενο του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης μπορεί να αναγνωστεί εδώ:
https://www.opengov.gr/ypes/?p=9773
