Πρόεδρος ΠΟΕΔΗΝ: «Χωρίς θεσμικά κίνητρα δεν θα στελεχωθούν ποτέ τα νησιά- Οριακή η κατάσταση στο ΕΣΥ»
Σοβαρές ελλείψεις και δυσλειτουργίες στο δημόσιο σύστημα υγείας των νησιών του Νοτίου Αιγαίου καταγράφει η νέα μεγάλη έρευνα της ΠΟΕΔΗΝ για 38 υγειονομικές και 6 προνοιακές μονάδες σε Κρήτη, Αιγαίο, Κυκλάδες* και Ιόνιο.
Τα στοιχεία καταγράφουν εκτεταμένες ελλείψεις προσωπικού, σοβαρές δυσλειτουργίες σε κρίσιμες δομές και σημαντική πίεση στις υπάρχουσες υπηρεσίες, ενόψει και της αυξημένης θερινής τουριστικής περιόδου.
Οι υγειονομικές μονάδες σε πολλά νησιά λειτουργούν οριακά, με βασικές ειδικότητες να απουσιάζουν, νοσηλευτικό προσωπικό να είναι ανεπαρκές και δομές πρώτης γραμμής να καλύπτονται με συνεχείς μετακινήσεις προσωπικού. Σύμφωνα με την έρευνα, η εικόνα αυτή δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά μόνιμη δομική αδυναμία του συστήματος υγείας στις νησιωτικές περιοχές.
Στη Σύρο καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις σε κρίσιμες ιατρικές ειδικότητες, ενώ στα Κέντρα Υγείας Μήλου, Πάρου, Τήνου, Νάξου, Αμοργού και Ίου παρατηρούνται σημαντικά κενά σε ιατρικό, νοσηλευτικό και υποστηρικτικό προσωπικό, με αποτέλεσμα σε αρκετές περιπτώσεις η λειτουργία τους να βασίζεται σε ελάχιστους εργαζόμενους. Αντίστοιχα προβλήματα εντοπίζονται και στη Σαντορίνη, όπου το ιδιαίτερο μοντέλο λειτουργίας και η έντονη τουριστική πίεση δημιουργούν πρόσθετες ανάγκες στελέχωσης, ενώ στο Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Νοτίου Αιγαίου καταγράφονται ελλείψεις σε επιστημονικό και υποστηρικτικό προσωπικό.
Συνέντευξη στον Λάμπρο Δεμερτζή
Υποστελέχωση και πίεση στο δημόσιο σύστημα υγείας στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου
Στο επίκεντρο της συζήτησης για την κατάσταση αυτή, ο Πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ Μιχάλης Γιαννάκος, περιγράφει μιλώντας στην εφημερίδα «Κυκλαδική» μια εικόνα συστηματικής υποστελέχωσης που, όπως τονίζει, δεν αφορά μόνο την κορύφωση του καλοκαιριού αλλά την καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων των νησιών όλο τον χρόνο.
«Δεν υπάρχουν θεσμικά κίνητρα για στελέχωση»
Όπως επισημαίνει, «υπάρχουν πάρα πολύ σοβαρές ελλείψεις προσωπικού στα κέντρα υγείας, αλλά και στα νοσοκομεία. Οι προκηρύξεις θέσεων γίνονται αλλά αποβαίνουν άγονες, καθώς δεν υπάρχει ενδιαφέρον από υγειονομικό προσωπικό. Πώς να υπάρξει ενδιαφέρον όταν οι μισθοί σε πολλές περιπτώσεις είναι χαμηλότεροι ακόμη και από το ενοίκιο κατοικίας», αναφέρει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι χωρίς ουσιαστικά οικονομικά και θεσμικά κίνητρα δεν μπορεί να επιτευχθεί στελέχωση των νησιωτικών δομών υγείας.
Μετακινήσεις προσωπικού και “μπαλώματα” στο σύστημα
Παράλληλα υπογραμμίζει ότι η κάλυψη των κενών μέσω αποσπάσεων και μετακινήσεων, κυρίως το καλοκαίρι, αποτελεί προσωρινή λύση που δεν επιλύει το πρόβλημα στη ρίζα του και δημιουργεί νέες ελλείψεις στις μονάδες προέλευσης των εργαζομένων. Οι υγειονομικές μονάδες των νησιών πρέπει να στελεχωθούν μόνιμα, τονίζει.
«Απαιτείται οι υγειονομικές μονάδες των νησιών να στελεχωθούν μόνιμα, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις ανάγκες σε ετήσια βάση», αναφέρει ο κ. Γιαννάκος και υπενθυμίζει ότι κατά τη χειμερινή περίοδο οι διακομιδές είναι ακόμη δυσκολότερες, λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη την επάρκεια των τοπικών δομών.
«Δεν είναι δυνατόν μόνο με μετακινήσεις το καλοκαίρι να προσπαθούμε να μπαλώνουμε τα κενά» αναφέρει χαρακτηριστικά. Οι μετακινήσεις αυτές όμως πιθανόν θα αφήνουν και μια «τρύπα» – νέα κενά– και στις μονάδες από τις οποίες αποσπάται το προσωπικό. Επομένως, δεν αποτελούν βιώσιμη απάντηση στο συνολικό πρόβλημα στελέχωσης. Πρέπει να βρεθεί θεσμικά τρόπος να υπάρξει ενδιαφέρον, από υποψηφίους να καλύψουν τα κενά στις υγειονομικές μονάδες των νησιών.
Η υγειονομική κάλυψη των νησιών δεν αφορά μόνο τους θερινούς μήνες, αλλά αποτελεί ένα διαρκές ζήτημα που επηρεάζει πρωτίστως τους μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι έχουν δικαίωμα σε υψηλή και ισότιμη φροντίδα υγείας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους».
Επαγγελματική εξουθένωση και παραιτήσεις
«Σήμερα καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις σε βασικές ειδικότητες, όπως γιατροί, νοσηλευτές και παραϊατρικό προσωπικό, με αποτέλεσμα οι υπάρχοντες εργαζόμενοι να καλούνται να καλύψουν υπερβολικά μεγάλο φόρτο εργασίας», επισημαίνει ο Πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ. Όλοι βρίσκονται σε καθεστώς συνεχούς εφημερίας και ετοιμότητας, χωρίς ουσιαστικό προσωπικό χρόνο, καθώς οποιαδήποτε στιγμή μπορεί να κληθούν να αντιμετωπίσουν επείγον περιστατικό, γεγονός που οδηγεί σε επαγγελματική εξουθένωση και παραιτήσεις, σημειώνει.
«Όλοι είναι όμηροι το τηλεφώνου, αιχμάλωτοι των υγειονομικών μονάδων. Βρίσκονται συνεχώς σε εφημερίες ετοιμότητας και το νοσηλευτικό προσωπικό και το ιατρικό και το παραϊατρικό. Σπίτι τους δεν έχουν προσωπικό χρόνο, ανά πάσα στιγμή μπορούν να κληθούν στο νοσοκομείο, στο Κέντρο Υγείας, να πάνε να αντιμετωπίσουν ένα έκτακτο περιστατικό. Αυτή η ευθύνη, αυτή η εργασιακή εξουθένωση οδηγεί σε μαζικές παραιτήσεις, οδηγεί στην έλλειψη ενδιαφέροντος προκειμένου να συμμετάσχουν σε προκηρύξεις πρόσληψης προσωπικού».
Κόστος διαβίωσης και ελλείψεις κινήτρων
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο ζήτημα της στέγασης και του κόστους διαβίωσης στα νησιά, το οποίο λειτουργεί αποτρεπτικά για την προσέλκυση προσωπικού, παρότι, πολλοί δήμοι και τοπικοί φορείς επιχειρούν να προσφέρουν κίνητρα, όπως επίδομα στέγασης, σίτισης και επιπλέον επίδομα μισθού, αυτά δεν επαρκούν για να καλύψουν το πρόβλημα.
«Όταν ο μισθός ενός νοσηλευτή είναι μηνιαίως 850€ ενός βοηθού νοσηλευτή 750€ ενός τραυματιοφορέα 700€ του μήνα, ενός γιατρού λιγότερο από 2000€ και τα ενοίκια για σπίτια στα νησιά είναι περίπου σε αυτές τις τιμές, αντιλαμβάνεστε ότι δεν μπορεί ένας υγειονομικός να πάει σε ένα νησί να δουλέψει.
Βεβαίως, η τοπική αυτοδιοίκηση και οι τοπικοί φορείς μπορούν και πρέπει να συμβάλουν μέσω κινήτρων. Ακόμη και επαγγελματικοί φορείς όπως η Ένωση Ξενοδοχοϋπαλλήλων μπορεί να διαθέτει δωμάτια για το υγειονομικό προσωπικό».
Κεντρικό αίτημα: θεσμικά κίνητρα από την Πολιτεία
Ο Πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ καταλήγει:
«Ωστόσο, το πρόβλημα δεν μπορεί να επιλυθεί μόνο με αποσπασματικές πρωτοβουλίες, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις τα κίνητρα αυτά αφορούν αποκλειστικά γιατρούς και όχι το σύνολο του υγειονομικού προσωπικού. Συνεπώς, απαιτείται συνολική κρατική παρέμβαση, με ουσιαστική ενίσχυση των μισθών και θεσμοθέτηση ισχυρών κινήτρων για τις άγονες και νησιωτικές περιοχές, ώστε να υπάρξει πραγματική στελέχωση των δομών υγείας.»
*Η έρευνα της ΠΟΕΔΗΝ καταγράφει την κατάσταση που επικρατεί στο δημόσιο σύστημα υγείας στις Κυκλάδες:
ΣΥΡΟΣ: Μεγάλη υποστελέχωση γιατρών. Από τις 4 οργανικές θέσεις Καρδιολόγων υπηρετεί μόνο ένας μόνιμος και ένας με μπλοκάκι. Το Παθολογοανατομικό τμήμα δεν λειτουργεί γιατί δεν έχουν Παθολογοανατόμο. Εδώ και έναν με ενάμιση χρόνο δεν έχουν Νευρολόγο και συνεργάζονται με ιδιωτική εταιρία. Ουρολόγο έχουν μόνο έναν με αποτέλεσμα να ελαχιστοποιηθούν τα ουρολογικά χειρουργεία. Δεν υπάρχει Ψυχίατρος ενηλίκων εδώ και χρόνια. Επίσης δεν έχουν Δερματολόγο περίπου έναν χρόνο. Στα ΤΕΠ υπάρχουν 4 οργανικές θέσεις και δεν έχουν καμία ειδικότητα. Από 4 Αναισθησιολόγους στις οργανικές υπηρετούν μόνο δύο. Στην Μονάδα Τεχνητού Νεφρού από 3 οργανικές θέσεις Νεφρολόγων έχουν μόνο έναν. Έχουν εγκριθεί εννέα θέσεις διαφόρων ειδικοτήτων Ιατρικού προσωπικού και δεν ξέρουν αν θα υπάρξει ενδιαφέρον. Επίσης έχουν ελάχιστους τεχνικούς. Ενόψει της Καλοκαιρινής περιόδου χρειάζονται επειγόντως ενίσχυση από Ιατρικό και Νοσηλευτικό προσωπικό. Χρέη υπεύθυνης Νοσηλεύτριας βάρδιας απόγευμα- νύχτα κάνουν οι Δ.Ε. βοηθοί Νοσηλευτές λόγω έλλειψης ΤΕ-ΠΕ Νοσηλευτών.
Κ.Υ. ΜΗΛΟΥ: υπηρετούν μόνο δύο Νοσηλευτές. Από ιατρικό προσωπικό υπηρετούν μόνο 3 Γενικοί ιατροί και δεν υπηρετούν καθόλου ειδικότητες γιατρών. Χρειάζονται επειγόντως Παιδίατρο και Καρδιολόγο. Επίσης δεν έχουν Μαία. Ελλείψεις σε πληρώματα ασθενοφόρων. Υπηρετούν μόνο 2 υπάλληλοι πληρώματα ασθενοφόρων.
Κ.Υ. ΠΑΡΟΥ: υπηρετούν 6 Νοσηλευτές και χρειάζονται προσλήψεις Ιατρικού προσωπικού όπως Μικροβιολόγο, Καρδιολόγο, Ακτινολόγο, Χειρουργό. Στη γραμματεία εργάζονται δύο άτομα με μετακίνηση και μία επικουρική υπάλληλος.
Κ.Υ. ΤΗΝΟΥ: Μεγάλη έλλειψη ειδικευμένων Ιατρών. Δεν υπηρετεί κανείς Γενικός γιατρός, κανείς Καρδιολόγος και αυτή τη στιγμή το Κέντρο Υγείας καλύπτεται από δύο αγροτικούς γιατρούς, Ορθοπεδικό, Παιδίατρο, Ακτινολόγο, Μικροβιολόγο. Επίσης υπηρετεί ένας Τεχνολόγος μόνο τα πρωινά και απόγευμα δεν υπάρχει άτομο. Στα Ιατρικά εργαστήρια δεν υπάρχουν Παρασκευαστές.
Κ.Υ. ΝΑΞΟΥ: για την ασφαλή λειτουργία χρειάζεται η πρόσληψη πολλών ειδικοτήτων Ιατρών όπως (3 Παθολόγους, 2 Χειρουργούς, 2 Αναισθησιολόγους, 2 Μικροβιολόγους, 3 Ορθοπεδικούς, 2 Ακτινολόγους, 1 Γενικό, 1 ΩΡΛ, 1 Οφθαλμίατρο). Επίσης υπάρχει έλλειψη μεγάλη και στο Νοσηλευτικό προσωπικό. Χρειάζεται η πρόσληψη τουλάχιστον 10 Νοσηλευτών ακόμη για να καλύπτονται οι βάρδιες. Έλλειψη προσωπικού και στους Τεχνολόγους Εργαστηρίων, Τεχνολόγους χειριστές Ακτινολογικού, όπως και Διοικητικούς Υπαλλήλους. Υπάρχει επίσης μεγάλη έλλειψη στην καθαριότητα. Χρειάζονται τουλάχιστον 6 καθαρίστριες ακόμη.
Κ.Υ. ΑΜΟΡΓΟΥ: υποστελέχωση μεγάλη στο Νοσηλευτικό προσωπικό γιατί εργάζονται μόνο 5 άτομα. Επίσης χρειάζεται η πρόσληψη ενός Γενικού γιατρού και ενός Καρδιολόγου γιατί στο Κέντρο Υγείας υπηρετεί μόνο ένας Παιδίατρος και ένας Γενικός ιατρός.
Κ.Υ. ΙΟΥ: εργάζονται μόνο δύο μόνιμοι Νοσηλευτές και ένας Επικουρικός. Επίσης έχουν μόνο μία παρασκευάστρια και δεν έχουν χειριστή Τεχνολογικού. Δεν υπάρχει κανείς Παιδίατρος στο νησί. Από ιατρούς υπηρετεί ένας Γενικός γιατρός, ένας Καρδιολόγος και ένας Ορθοπεδικός. Ελλείψεις πληρωμάτων ασθενοφόρων. Υπηρετούν μόνο δύο υπάλληλοι πληρώματα ασθενοφόρων.
ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ: Το Νοσοκομείο είναι το μοναδικό Νοσοκομείο του ΕΣΥ που λειτουργεί ως Ανώνυμη Εταιρεία Μονομετοχική του Δημοσίου (ΑΕΜΥ Α.Ε.) Πλην Παιδιάτρου που δεν υπάρχει κανείς, υπάρχει ικανοποιητική κάλυψη από γιατρούς ιδιώτες με μπλοκάκι. Οι μισθοί των γιατρών με Δελτίο παροχής υπηρεσιών είναι πολύ μεγαλύτεροι από των μονίμων γιατρών του ΕΣΥ. Για 13-14 ημέρες εργασίας χορηγούνται ετήσιοι μισθοί περί τις 100.000 ευρώ σε γιατρούς κάποιων ειδικοτήτων. Ελλείψεις Νοσηλευτικού προσωπικού λόγω χαμηλών μισθών (Μισθολόγιο Δημοσίων Υπαλλήλων) και έλλειψη κατοικιών. Οι Νοσηλευτές συνεχίζουν να διαμένουν δεκάδες στο παλαιό Κέντρο Υγείας που έκλεισε.
ΚΚΠΠ Ν. ΑΙΓΑΙΟΥ: Στο παράρτημα έχουν τεράστιες ελλείψεις από Επιστημονικό προσωπικό όπως (βρεφονηπιοκόμους, Κοινωνικούς λειτουργούς και Ψυχολόγους). Επίσης χρειάζεται η πρόσληψη Νοσηλευτικού προσωπικού γιατί υπάρχουν μεγάλα κενά. Η καθαριότητα και η σίτιση είναι σε εργολάβο. Το κτίριο είναι παμπάλαιο αλλά συντηρείται.
