ΚΕΦΙΜ: Δεύτερη στην ΕΕ η Ελλάδα στην αύξηση ενοικίων το 2025 – Ασφυκτική πίεση στα νοικοκυριά
Η Ελλάδα «πρωταθλήτρια» στην αύξηση ενοικίων
Σύμφωνα με το πρόσφατο Policy Brief του ΚΕΦίΜ με τίτλο «Τιμές κατοικιών και ενοίκια στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση», η χώρα μας κατέγραψε το 2025 τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση ενοικίων στην ΕΕ (+10,1%), πίσω μόνο από την Κροατία. Η αύξηση αυτή είναι υπερτριπλάσια του μέσου ευρωπαϊκού όρου (3,2%), σηματοδοτώντας μια ταχεία επιδείνωση της οικονομικής προσβασιμότητας της στέγης.
Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει την έντονη πίεση που δέχονται τα ελληνικά νοικοκυριά, σε μια περίοδο όπου η ζήτηση για κατοικίες αυξάνεται ταχύτερα από την προσφορά.
Το χάσμα ενοικίου και εισοδήματος
Η μελέτη αποκαλύπτει σοκαριστικά στοιχεία για την επιβάρυνση των νοικοκυριών στην Αθήνα σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Συγκεκριμένα:
- Για ένα διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου, το ενοίκιο απορροφά το 70,2% του μέσου μηνιαίου μισθού στην Αθήνα, έναντι μόλις 33,8% στην ΕΕ.
- Για διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων, η επιβάρυνση εκτινάσσεται στο 93,6%, δηλαδή απαιτείται πρακτικά ένας ολόκληρος μισθός, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 45,6%.
Αυτή η δραματική διαφορά αποδίδεται στη σύγκλιση των τιμών των ενοικίων με τα ευρωπαϊκά επίπεδα, την ώρα που οι ελληνικοί μισθοί παραμένουν καθηλωμένοι (€1.496 έναντι €3.317 του Μ.Ο. της ΕΕ).
Η Ακτινογραφία της Ελληνικής Αγοράς Ακινήτων (2000-2025)
Η ελληνική αγορά ακινήτων παρουσιάζει έντονη απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με κύριο χαρακτηριστικό τις βίαιες διακυμάνσεις. Ενώ στην ΕΕ η πορεία είναι πιο ομαλή, στην Ελλάδα η αγορά κινείται σε ακραίους κύκλους ανόδου και πτώσης.
Η Διαδρομή των Ενοικίων στην Ελλάδα
- 2000–2011 (Άνθηση): Αύξηση +53%, τροφοδοτούμενη από την οικονομική ευημερία και τον εύκολο δανεισμό.
- 2011–2018 (Κρίση): Απότομη πτώση -26%, ως αποτέλεσμα της ανεργίας και της συρρίκνωσης των εισοδημάτων.
- 2022–2025 (Εκτόξευση): Νέα ανοδική φάση που οδήγησε τα ενοίκια το 2025 πάνω από τα επίπεδα του 2010.
Το «Rally» της Αθήνας
Οι τιμές των ακινήτων ακολούθησαν ακόμη πιο επιθετική πορεία:
- Μετά τον διπλασιασμό της περιόδου 2000-2008 και τη βαθιά κρίση που ακολούθησε, η ανάκαμψη από το 2017 και μετά υπήρξε ραγδαία.
- Ειδικά στην Αθήνα, οι τιμές αυξήθηκαν κατά 86% την περίοδο 2017–2025, ξεπερνώντας πλέον τα προ κρίσης επίπεδα.
Η Ευρωπαϊκή Εικόνα (2005–2025)
Σε αντίθεση με την ελληνική ιδιαιτερότητα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση καταγράφεται μια σταθερή τάση όπου οι τιμές αγοράς αυξάνονται ταχύτερα από τα ενοίκια:
- Τιμές Κατοικιών: Σχεδόν διπλασιάστηκαν (+100%).
- Ενοίκια: Κατέγραψαν συνολική αύξηση περίπου 43%.
Οι αιτίες της κρίσης
Οι ερευνητές του ΚΕΦίΜ, Χρήστος Λούκας και Ιωάννης Ναβροζίδης, εντοπίζουν τους βασικούς λόγους της ανόδου:
- Την περιορισμένη προσφορά νέων κατοικιών λόγω της δεκαετούς επενδυτικής άπνοιας.
- Την πίεση από τον τουρισμό και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις (Airbnb).
- Την εισροή ξένων επενδύσεων μέσω του προγράμματος Golden Visa.
- Τον μεγάλο αριθμό κλειστών διαμερισμάτων.
Η μελέτη καταλήγει ότι η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης απαιτεί έναν συνδυασμό πολιτικών που θα εστιάζουν στην αύξηση της προσφοράς, στην παροχή κινήτρων για τη διάθεση κενών ακινήτων και στην ενεργειακή αναβάθμιση του γερασμένου κτιριακού αποθέματος.
Ολόκληρη η μελέτη του ΚΕΦΙΜ:
