Εύη Νομικού: Όσα έδειξαν τα δεδομένα έναν χρόνο μετά τη σεισμική-μαγματική κρίση στη Σαντορίνη
Για τα διδάγματα που άφησε πίσω της η σεισμική-μαγματική κρίση της Σαντορίνης, τη σημασία της υποθαλάσσιας παρακολούθησης και τον καθοριστικό ρόλο της επιστημονικής έρευνας στην πρόληψη και την ασφάλεια, κάνει λόγο η ηφαιστειολόγος και καθηγήτρια Γεωλογίας και Ωκεανογραφίας του ΕΚΠΑ, Εύη Νομικού, με ανάρτησή της, έναν χρόνο μετά τα γεγονότα που αποκάλυψαν τη δυναμική του ηφαιστειακού συστήματος Σαντορίνης–Κολούμπου.
Έναν χρόνο μετά τη μεγαλύτερη σεισμική και ηφαιστειακή αναστάτωση των τελευταίων δεκαετιών στη Σαντορίνη, τα επιστημονικά δεδομένα προσφέρουν πλέον μια καθαρή εικόνα για όσα συνέβησαν τον χειμώνα του 2025. Η κρίση Ιανουαρίου–Φεβρουαρίου δεν ήταν μια απλή τεκτονική ακολουθία, αλλά το αποτέλεσμα έντονων μαγματικών διεργασιών σε βάθος, οι οποίες προκάλεσαν περισσότερους από 25.000 σεισμούς σε διάστημα περίπου δύο μηνών.
Η κατανόηση της κρίσης ήρθε κυρίως από τις υποθαλάσσιες μετρήσεις. Σεισμογράφοι και αισθητήρες πίεσης κατέγραψαν εκτεταμένη βύθιση της περιοχής έως και 30 εκατοστά, αποκαλύπτοντας τη λειτουργία ενός ενιαίου, βαθιού μαγματικού συστήματος που συνδέει τη Σαντορίνη με το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπο. Τα δεδομένα έδειξαν ότι μάγμα κινήθηκε από μεγάλα βάθη, δημιουργώντας έναν εκτεταμένο μαγματικό δίαυλο και ενεργοποιώντας ρήγματα σε ένα σύστημα αλληλεπίδρασης μάγματος και τεκτονικής.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η αντίδραση του Κολούμπου, με αύξηση της θερμοκρασίας στις υδροθερμικές καμινάδες και μεταβολές στη μικροβιακή δραστηριότητα του βυθού. Παρότι δεν σημειώθηκε ηφαιστειακή έκρηξη και δεν υπήρξε άμεσος κίνδυνος για τον πληθυσμό, η κρίση ανέδειξε τον ενεργό γεωδυναμικό χαρακτήρα της περιοχής.
Η εμπειρία του 2025 κατέστησε σαφές ότι η συνεχής υποθαλάσσια παρακολούθηση είναι κρίσιμη για την έγκαιρη ανίχνευση μελλοντικών μαγματικών κινήσεων. Η γνώση που αποκτήθηκε αποτελεί πλέον το βασικό εργαλείο πρόληψης, ασφάλειας και καλύτερης προετοιμασίας για τη Σαντορίνη και ολόκληρο το Νότιο Αιγαίο.
