Από τη Νάξο στο μέλλον της Ευρώπης: Πώς η κλιματική κρίση αλλάζει το τοπίο
Νάξος – Ένα «εργαστήριο» για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στο Κεντρικό Αιγαίο
Η Νάξος, μαζί με την Πάρο και τα Κουφονήσια, βρέθηκε στο επίκεντρο μιας μεγάλης διεθνούς επιστημονικής έρευνας, καθώς οι ειδικοί θεωρούν ότι τα νησιά του Κεντρικού Αιγαίου αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα των αλλαγών που προκαλεί η κλιματική κρίση στη Μεσόγειο.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ που δημοσιεύθηκε στα tanea.gr, η περιοχή επιλέχθηκε από ερευνητές κορυφαίων ευρωπαϊκών πανεπιστημίων ως ένα φυσικό «παρατηρητήριο» των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, καθώς φαινόμενα όπως η ξηρασία, η λειψυδρία, οι υψηλές θερμοκρασίες και η διάβρωση των ακτών εμφανίζονται ήδη με ιδιαίτερη ένταση.
Η καθηγήτρια του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Νίκη Ευελπίδου χαρακτήρισε τη Μεσόγειο ως το «καναρίνι» της Ευρώπης απέναντι στην κλιματική αλλαγή, εξηγώντας ότι οι μεταβολές του κλίματος γίνονται εδώ αισθητές νωρίτερα και εντονότερα σε σχέση με άλλες περιοχές της ηπείρου.
Όπως ανέφερε, το Κεντρικό Αιγαίο λειτουργεί ως ένας ιδιαίτερα ευαίσθητος δείκτης των εξελίξεων, καθώς τα νησιωτικά οικοσυστήματα επηρεάζονται άμεσα από τις αλλαγές στη θερμοκρασία, στη διαθεσιμότητα νερού και στη συμπεριφορά των βροχοπτώσεων.
Η Νάξος ως «παράθυρο» στο μέλλον
Κατά τη διάρκεια της αποστολής, επιστήμονες από πέντε ευρωπαϊκά πανεπιστήμια μελέτησαν το φυσικό περιβάλλον της Νάξου, από τις ορεινές περιοχές έως τις παράκτιες ζώνες, εξετάζοντας τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί στο πέρασμα του χρόνου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι γεωλογικές έρευνες και οι πυρήνες γεωτρήσεων που έχουν πραγματοποιηθεί στην περιοχή, καθώς μέσα από αυτά τα στοιχεία οι επιστήμονες μπορούν να «διαβάσουν» την ιστορία του κλίματος χιλιάδων ετών και να κατανοήσουν καλύτερα τις μελλοντικές εξελίξεις.
«Για να αντιμετωπίσουμε τις αλλαγές που έρχονται, πρέπει πρώτα να γνωρίζουμε τι έχει συμβεί στο παρελθόν», είναι το μήνυμα που μεταφέρει η κ. Ευελπίδου, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Η αλλαγή δεν είναι μόνο η λιγότερη βροχή
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας αφορά τον τρόπο με τον οποίο αλλάζει η σχέση των νησιών με το νερό.
Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, το πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικά η μείωση των βροχοπτώσεων, αλλά κυρίως η αλλαγή στον τρόπο εκδήλωσής τους. Οι έντονες βροχοπτώσεις μικρής διάρκειας προκαλούν μεγάλης κλίμακας απορροές, με αποτέλεσμα το νερό να μην προλαβαίνει να εμπλουτίσει τους υπόγειους υδροφορείς.
Αντίθετα, καταλήγει γρήγορα στη θάλασσα, προκαλώντας πλημμυρικά φαινόμενα και παρασύροντας πολύτιμο έδαφος και φερτά υλικά.
Η απώλεια εδάφους αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιβαλλοντικές απειλές, καθώς, όπως επισημαίνεται, για να δημιουργηθεί ξανά μόλις ένα εκατοστό εδάφους μπορεί να χρειαστούν περίπου χίλια χρόνια.
Κίνδυνος για τις ακτές και τα νησιωτικά οικοσυστήματα
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι φυσικές διεργασίες επιβαρύνονται ακόμη περισσότερο από ανθρώπινες παρεμβάσεις, όπως η άναρχη δόμηση ή η απομάκρυνση φυσικών υλικών από τις παραλίες.
Οι παρεμβάσεις αυτές διαταράσσουν τη φυσική ισορροπία των ακτών, επιταχύνοντας τη διάβρωση και αυξάνοντας τον κίνδυνο απώλειας παραλιών.
Η διεθνής επιστημονική ομάδα που επισκέφθηκε τη Νάξο είχε ουσιαστικά την ευκαιρία να δει ένα πιθανό «στιγμιότυπο από το μέλλον» για άλλες περιοχές της Ευρώπης, καθώς οι αλλαγές που καταγράφονται σήμερα στις Κυκλάδες ενδέχεται να εμφανιστούν τα επόμενα χρόνια και σε άλλες περιοχές.
Η αποστολή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πανεπιστημιακής Συμμαχίας CIVIS European University Alliance για την κλιματική αλλαγή, με τη συμμετοχή ερευνητών από την Ελλάδα, τη Γαλλία, τη Σουηδία, τη Ρουμανία, την Αυστρία και το Ισραήλ.
Πληροφορίες από τα tanea.gr
